Zasady działania wariografu

Badania wariograficzne to fizjologiczna metoda ustalania pobudzeń emocjonalnych oraz śladów pamięciowych, które łączyłyby poszkodowanego ze zdarzeniem za pomocą instrumentalnego ujawniania i rejestrowania zmian w oddychaniu, pracy serca, elektrycznym przewodnictwie skóry. To pozwala na wnioskowanie odnośnie udziale danej osoby w zdarzeniu, a także o posiadanych przez nią informacjach, z pominięciem wykrywania kłamstw.

Pionierzy badań już w XIX w. prowadzili naukowe eksperymenty, mające na celu ustalenie śladów psychologicznych i pobudzenia emocjonalnego w sytuacji podejrzeń o zatajenie posiadanych informacji.

W trakcie badania wariograficznego ujawniane jest pobudzenie emocjonalne, które widoczne jest w zachowaniu zewnętrznym, tj. mowie ciała, brzmieniu głosu i zmianach psychofizjologicznych. Niektóre z tych zmian są widoczne bez użycia urządzenia (np. czerwienienie twarzy, pocenie się), a inne (n. praca serca, przewodnictwo skóry) ujawniane są tylko podczas badania wariografem. To oznacza, że badanie to jest integralnie związane z rejestrowaniem „fizjologicznych korelatów emocji” i zachowania zewnętrznego.

W sytuacji, kiedy poruszanie w pytaniach zagadnienia krytycznego (np. zdjęcie narzędzia zbrodni, zapis z kamery przemysłowej) wywołuje reakcje takie jak zaczerwienienie twarzy czy zwiększoną potliwość, może to być stwierdzone naocznie i zinterpretowane. Jest to widoczne szczególnie wówczas, kiedy na inne tematy czy przedmioty taka gwałtowna reakcja się nie pojawia. Badanie wariograficzne daje możliwość ujawnienia takich reakcji także wówczas, kiedy nie są one dostrzegalne na zewnątrz i dlatego jest ono również określane terminem psychofizjologiczne badanie poligraficzne (PBP) bądź badaniem poligraficznym.

Czujnikiem przekazującym sposób oddychania są dwie elastyczne rury gumowe, opasujące w dwóch miejscach klatkę piersiową, , natomiast informację o poziomie przewodnictwa słabego prądu stałego przez skórę, przekazują elektrody przytwierdzone do palców badanej osoby. Z kolei dane o pracy układu sercowo0naczyniowego odbiera i przekazuje do zapisu specjalna opaska, przypominająca tę wykorzystywaną do pomiaru ciśnienia krwi. Parametry pracy serca uzyskuje się również za pomocą czujnika działającego na zasadzie fotodetekcji, umieszczonego na palcu.

Rejestracja zmian fizjologicznych (zmiany oddychania, elektrycznego przewodnictwa skóry oraz zmiany pracy serca) jest dokumentowana na dysku magnetycznym, natomiast zapis badania jest pokazywany na ekranie i drukowany w dowolnym momencie. Wykorzystanie techniki komputerowej i metod statystycznych, pozwala na dokładniejszą i obszerniejszą analizę reakcji